Bazı dizel araçlarda özellikle de Citroen ve Peugeot araçlarda “Partikül filtresi katkı seviyesi çok zayıf” şeklinde gelen uyarı ne demek ?

Çoğu sürücü dizel partikül filtresi için bir sıvı kullanıldığını böyle bir mesaj geldikten sonra öğrenmektedir. Dizel araç kullananların dizel partikül filtresi ne işe yarar, neden tıkanır, temizliği nasıl yapılır, nasıl bir katkı maddesi konur, konulan bu katkı maddesi ne işe yarar ve hangi periyotlarla değişir bilgi sahibi olmaları gerekmektedir.

Dizel partikül filtresi nedir ne işe yarar ?

Dizel partikül filtresi Euro 5 ve Euro 6 araçların hepsinde ve Euro 4 araçların bir bölümünde bulunan aracın zehirli gaz salınımını emisyon standartlarında tutmak için tasarlanmış bir parçadır. Araçtan atılan egzoz gazındaki zehirli gaz miktarını azaltmaya, çok az da olsa yakıt tasarrufu sağlamaya yaramaktadır.

Dizel partikül filtresi biçim olarak bal peteğine benzemektedir. Bu filtre yanma işlemi sonucunda oluşan gazdaki partikülleri tutar. Bu partiküllerin önemli bir kısmı egzoz sıcaklığının 600 dereceye ulaşmasıyla birlikte yanarak filtreden temizlenir.

Yani dizel partikül filtresi sürücünün haberi olmadan kendi kendini temizleyen bir sisteme sahiptir. Aracın dizel partikül filtresini kendi kendine temizlemesi işlemine rejenerasyon denilmektedir. Bununla birlikte egzoz sıcaklığı 600 dereceye ulaşmazsa rejenerasyon işlemi başlatılmayacak, filtredeki partiküller yanmayıp birikecek ve filtre tıkanacaktır.

Dizel partikül filtresi tıkanında gösterge panelindeki DPF ikaz lambası yanar ve bilgi ekranında “Dizel partikül filtresi dolu sürmeye devam ediniz” şeklinde bir mesaj gelir. Bu durumda sürücü trafiği akışkan bir yola girip saatte 70-80 km hızın altına düşmeden 20-30 dakika yol almalıdır. Bu rejenerasyon işlemi başlatacak ve filtrede biriken kurumlar temizlenecektir. Bu yüzden dizel araç sürücüleri her 800-1000 km’de bu işlemi yapmalıdır.

Aracın düşük hızla yol alması ve rölantide çalıştırılması halinde rejenerasyon işlemi olmayacağından genellikle şehir içi trafiğinde kullanılan dizel araçların dizel partikül filtreleri daha çabuk dolmaktadır. Dizel partikül filtresi kalitesiz yakıt kullanmak veya yanlış yağ seçimi gibi faktörler nedeniyle de çabuk dolmaktadır.

Partikül filtresi sıvısı ne işe yarar ?

Dizel araçlarda iki çeşit dizel partikül filtresi kullanılmaktadır.

• Kaplamalı dizel partikül filtresi
• Katkılı dizel partikül filtresi

Kaplamalı dizel partikül filtresinde oksidasyon katalizörü ve dizel partikül filtresi tek bir metal gövde içerisinde bulunmaktadır. Kaplamalı dizel partikül filtresi motora çok yakın bir yerde ve turbo şarjın hemen sonrasında bulunduğu için filtrede biriken partiküller bir katkı maddesine ihtiyaç duymadan yanar.

Katkılı dizel partikül filtresinde ise partiküllerin 600 derece sıcaklığa ulaşmadan da önce yanabilmesi için bir sıvı (katkı maddesi) konması gerekir. Bu sıvı halk arasında kan torbası olarak da adlandırılır. Bir torbaya konulmuş 2 litre bir sıvıdır.

Katkılı dizel partikül filtresi daha eski bir sistemdir, yeni model araçlarda kaplamalı dizel partikül filtresi kullanılmaktadır.

Partikül filtresi sıvısı genellikle 100 bin -150 bin kilometrede azalır ve “Partikül filtresi katkı seviyesi çok zayıf” uyarısı gelir. Eğer araç genellikle şehir içi trafiğinde kullanılıyorsa bu sıvı daha çabuk bitecektir.

Partikül filtresi katkı sıvısı ne kadar sürede biter ?

Dizel partikül filtresi (DPF) katkı sıvısı (genellikle Eolys veya yaygın bilinen adıyla DPF sıvısı / AdBlue olmayan özel katalizör sıvısı), aracın markasına, modeline, depo kapasitesine ve en önemlisi kullanım tarzına bağlı olarak ortalama 80.000 km ile 120.000 km arasında biter. Bazı yeni nesil araçlarda ve sakin uzun yol kullanımlarında bu süre 150.000 ile 180.000 km seviyelerine kadar çıkabilir.

Bu sıvının tüketim hızını belirleyen en kritik dinamikler şunlardır:

1. Yakıt Alım Sıklığı (En Önemli Faktör)

Bu sistemlerin (özellikle PSA grubu; Peugeot, Citroen, Ford, Volvo vb.) çalışma mantığı, siz her yakıt deposu kapağını açıp depoyu doldurduğunuzda, depoya alınan yakıt miktarına göre sisteme belirli oranda katkı sıvısı enjekte etmek üzerine kuruludur.

• Sık sık az yakıt almak: Aracınıza sürekli 200-300 TL’lik (çeyrek depo veya daha az) yakıt ekliyorsanız, sistem her seferinde depo kapağının açıldığını algılayarak dozajlama yapar. Bu durum sıvının çok daha erken (örneğin 60.000 – 70.000 km’de) bitmesine yol açar.

• Depoyu tam doldurmak: Yakıtı her zaman depo boşalmaya yakınken tam doldurarak almak, enjeksiyon döngüsünü azaltır ve sıvının ömrünü maksimuma çıkarır.

2. Sürüş Koşulları

• Şehir içi dur-kalk trafik: Araç daha fazla kurum ürettiği için partikül filtresini temizlemek (rejenerasyon) adına sistem sıvıyı daha agresif kullanabilir.

• Uzun yol kullanımı: Egzoz sıcaklığı zaten yüksek olduğundan doğal rejenerasyon gerçekleşir ve sıvı tüketimi minimumda kalır.

Sıvının Bittiği Nasıl Anlaşılır?

Katkı sıvısı azaldığında veya tamamen bittiğinde araç bunu sensörleri vasıtasıyla algılar. Gösterge panelinde genellikle şu uyarılarla karşılaşırsınız:

• “Partikül filtresi katkı seviyesi düşük” uyarısı.

• Motor arıza lambası (Check Engine) veya Service ışığının yanması.

• İlerleyen süreçte sıvının tamamen bitmesiyle birlikte aracın çekişten düşmesi ve “koruma modu”na (Limp Mode) geçmesi.

⚠️ Önemli Not: Bu sıvı bittiğinde sadece üzerine ekleme yapmak yeterli olmaz. Sıvı tamamlandıktan sonra aracın beynine (ECU) diagnostik cihazla bağlanılarak “katkı sıvısı sıfırlama/kodlama” işleminin yapılması şarttır. Aksi takdirde araç sıvının yenilendiğini anlamaz ve arıza uyarısı vermeye devam eder.