Aracına LPG sistemi taktıranların yakın bir zamana kadar araç muayenesine LPG sızdırmazlık raporu ile birlikte gelmesi gerekiyordu. Bunun için de Makina Mühendisleri Odasına veya Türk Standardları Enstitüsünün ilgili birimlerinden ücreti karşılığı bu raporu almak gerekiyordu.
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bu konuda 2017 yılında bir mevzuat değişikliğine gitti. 1 Ocak 2018 tarihi itibariyle LPG sızdırmazlık raporu almaya gerek kalmadı.
Ülkemizde mevzuat sık değişiyor. LPG sızdırmazlık raporu alma zorunluluğu yeniden getirilirse veya bunun yerine başka bir zorunluluk gelirse bu muhtemelen “Araçların İmal, Tadi̇l ve Montajı Hakkında Yönetmeli̇k” te deği̇şi̇kli̇k yapılarak olacaktır.
LPG sızdırmazlık raporu kalktı ama bunun yerine Yakıt Sistemi Montaj Belgesi geldi. LPG’li araç muayeneye getirildiği zaman bu belgenin getirilmesi zorunludur. Ayrıca yakıt tankının kullanım ömrü de üzerinde yazılı olması gerekir.
Yakıt Sistemi Montaj Belgesi LPG’yi takan firma tarafından ilave ücret talep etmeksizin verilmektedir. Daha sonra sistemde yeniden bir değişiklik veya tadilat olursa yeni bir Yakıt Sistemi Montaj Belgesi alınması gerekmektedir.
Eskiden Montaj Tespit Raporu diye bir belge vardı. Şimdi bu belgenin geçerliliği yok, Yakıt Sistemi Montaj Belgesi alınması gerekir. Muayene istasyonları sadece Yakıt Sistemi Montaj Belgesini kabul etmektedir.
Özetle; LPG sızdırmazlık raporu kalktı, onun yerine LPG’yi takan firmanın vereceği Yakıt Sistemi Montaj Belgesi ile muayeneye gitmek gerekiyor.
Peki sadece Yakıt Sistemi Montaj Belgesi ile muayeneye gitmek LPG’li araç için yeterli olacak mı ?
Bu belge olacak, muayenede de şu hususlara da bakılacak:
· LPG Yakıt Sistemi tamamen sızdırmaz durumda mıdır ?
· LPG Yakıt Sisteminin tüm üniteleri doğru ve güvenli şekilde çalışıyor mu ?
· Montajı düzgün yapılmış mı ? (Bagaj yükleme, güvenlik, çarpışma koşulları hesap edilerek düzgün şekilde monte edilmiş mi ?)
· Ünitelerin tip onayları var mı (Her bir ünite için)
· LPG Yakıt Sisteminin çalışmasını olumsuz etkileyecek herhangi bir donanım var mı?
· Tüm bağlantı ve üniteler egzoz ve ısı kaynaklarından en az 10 santimetre uzakta olmalıdır. (Isı izolasyonu yapılması halinde mesafe daha az olabilir.
· Elektrik tesisatı ile araç gövdesi arasında izolasyon olmalıdır.
· Hiç bir ünite aracın bütünlüğünü ve boyutlarını değiştirecek şekilde olamaz ve montajı yapılamaz.
· Tüm Bağlantıların yerleri muayene edilebilecek noktalarda olmalıdır.
Araç sahibi LPG’yi düzgün bir firmaya taktırdıysa genellikle yukarıdaki hususlardan sorun çıkmamaktadır. Bu yüzden LPG monte ettireceğiniz yerin Yakıt Sistemi Montaj Belgesi verebilecek bir firma olmasına dikkat ediniz.
LPG sızdırmazlık raporu muayenede gerekli mi ?
Hayır, LPG sızdırmazlık raporu araç muayenesinde artık zorunlu bir belge değildir.
Geçmiş yıllarda Makina Mühendisleri Odası’ndan (MMO) bu raporun alınması ve muayeneye götürülmesi gerekiyordu. Ancak yapılan yasal düzenlemelerle birlikte bu zorunluluk tamamen kaldırılmıştır.
Süreç şu şekilde işlemektedir:
-
Rutin Muayenelerde: Aracınızın LPG’si zaten ruhsata işliyse, sızdırmazlık kontrolü doğrudan TÜVTÜRK istasyonundaki teknisyenler tarafından özel cihazlarla ücretsiz olarak yapılır. Ekstra bir rapor almanıza gerek yoktur.
-
İlk Defa LPG Taktırıldığında: Aracınıza LPG sistemini yeni taktırdıysanız ve bunu ruhsata ilk kez işletecekseniz (Tadilat Muayenesi), yanınızda sızdırmazlık raporu değil; montajı yapan firmanın verdiği LPG Montaj Belgesi ve mühendis onaylı Tadilat Projesi olmalıdır. Sızdırmazlık testi yine TÜVTÜRK içinde gerçekleştirilir.
Önemli Not: Muayeneye gitmeden önce sızdırmazlık raporu almanıza gerek olmasa da, LPG tankınızın üzerindeki 10 yıllık son kullanma tarihinin geçmemiş olduğundan ve tank etiketinin okunabilir olduğundan emin olmanız gerekir. Tank ömrü dolmuşsa, araç doğrudan “Ağır Kusur” alarak muayeneden kalır.
LPG’de kaçak varsa muayeneden geçer mi?
Hayır, araçta LPG kaçağı (gaz sızdırmazlığı kusuru) varsa araç muayeneden kesinlikle geçemez.
TÜVTÜRK muayenesi sırasında teknisyenler, özel gaz algılama cihazları ve köpükle LPG sisteminin tüm bağlantı noktalarını, borularını ve tank vanalarını titizlikle kontrol ederler. Bu kontrollerde en ufak bir gaz kaçağı tespit edilirse, bu durum “Ağır Kusur” olarak rapora işlenir.
LPG kaçağı tespit edilen bir araç için süreç şu şekilde ilerler:
-
Muayene Tekrarı: Aracınız “Ağır Kusur” ile muayeneden kalır. Size 1 ay (30 gün) süre verilerek ücretsiz muayene tekrarı hakkı tanınır.
-
Sorunun Giderilmesi: Bu süre zarfında yetkili bir LPG servisine giderek kaçağın yerini tespit ettirmeli ve gerekli tamiratı (hortum değişimi, vana sıkılması veya değişimi vb.) yaptırmalısınız.
-
Onay ve Kontrol: Tamirat bittikten sonra, 1 aylık süre dolmadan muayene tekrarı randevusu alıp istasyona geri dönmelisiniz. Teknisyenler kaçağın giderildiğini onaylarsa aracınız muayeneden geçer.
💡 Gitmeden Önce Tavsiye: Muayenede zaman kaybetmemek ve doğrudan geçebilmek için randevunuzdan birkaç gün önce yetkili bir LPG servisine uğrayıp gaz kaçak kontrolü yaptırmanız, gerekirse filtre bakımlarını aradan çıkarmanız işinizi oldukça kolaylaştıracaktır.
Gaz sızdırmazlık raporu kalktı mı ?
Evet, gaz sızdırmazlık raporu zorunluluğu tamamen kaldırılmıştır.
Eski yıllarda araç sahiplerinin muayeneye gitmeden önce Makina Mühendisleri Odası’na (MMO) giderek bu raporu ücreti karşılığında alması gerekiyordu. Yapılan yasal düzenlemelerle birlikte bu bürokratik işlem ve ekstra masraf ortadan kalktı.
Güncel sistemde süreç şu şekilde işlemektedir:
-
Rutin Periyodik Muayeneler: Eğer aracınızın LPG sistemi zaten ruhsatınıza işliyse, muayene öncesinde hiçbir yere gitmenize gerek yoktur. TÜVTÜRK istasyonundaki teknisyenler, muayene esnasında özel cihazlarla gaz sızdırmazlık kontrolünü ücretsiz ve otomatik olarak kendileri yaparlar.
-
İlk Defa LPG Taktırıldığında (Tadilat Muayenesi): Aracınıza LPG’yi yeni taktırdıysanız ve ruhsata ilk kez işletecekseniz de sızdırmazlık raporu aranmaz. Bunun yerine montajı yapan firmanın size verdiği LPG Montaj Belgesi ve mühendis onaylı Tadilat Projesi ile muayeneye gitmeniz yeterlidir. Sızdırmazlık testi yine istasyon içerisinde gerçekleştirilir.
Rapor Kalktı Ama Bu Kurallara Dikkat!
Sızdırmazlık raporunun kaldırılmış olması, LPG sisteminin kontrol edilmeyeceği anlamına gelmez. TÜVTÜRK teknisyenleri inceleme yaparken şu iki hususta oldukça katıdır:
-
10 Yıllık Tank Ömrü: LPG tanklarının üretim tarihinden itibaren 10 yıl kullanım ömrü vardır. Tankın üzerindeki imalat yılına bakılır; eğer 10 yılı geçmişse araç direkt “Ağır Kusur” alır ve muayeneden geçemez.
-
Okunamayan Tank Etiketi: Tankın üzerindeki metal etiket paslanmış, boyanmış veya kazınmışsa teknisyen tank ömrünü doğrulayamayacağı için araç yine “Ağır Kusur” alır.
LPG yakıt sistemi montaj belgesi nasıl alınır ?
LPG yakıt sistemi montaj belgesi, aracınıza ilk defa LPG sistemi taktırdığınızda ya da mevcut LPG sistemini (tank, regülatör vb.) projelendirme gerektiren bir tadilatla yenilediğinizde düzenlenen resmi bir evraktır.
Bu belgeyi tek başınıza bir kurumdan talep edemezsiniz; belge LPG montajını gerçekleştiren yetkili firma tarafından hazırlanıp size teslim edilir.
Sürecin işleyişi ve belgeyi alma adımları şu şekildedir:
1. Yetkili Bir Servis Seçin (En Kritik Adım)
Her oto sanayi sitesindeki dükkan bu belgeyi düzenleme yetkisine sahip değildir. LPG montajı yaptıracağınız firmanın TSE (Türk Standartları Enstitüsü) Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB) ve bünyesinde çalışan AİTM (Araçların İmal, Tadil ve Montajı) Yetkili Mühendisi olması şarttır.
2. Montaj ve Dijital Onay Süreci
-
Montaj: Seçtiğiniz yetkili servis, aracınıza standartlara uygun şekilde LPG montajını yapar.
-
Sistem Girişi: Montaj bittikten sonra firmanın yetkili makine mühendisi, yapılan işlemleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TSE’nin ortak dijital sistemine (genellikle Makina Mühendisleri Odası’nın SMM sistemi üzerinden) kaydeder.
-
Projelendirme: Mühendis, aracınıza özel LPG Tadilat Projesini çizer ve dijital onay mekanizmalarına gönderir.
3. Belgelerin Teslim Alınması
Sistem onay verdikten sonra yetkili servis bilgisayardan çıktı alarak size bir dosya teslim eder. Bu dosyanın içerisinde şu belgeler yer alır:
-
LPG Yakıt Sistemi Montaj Belgesi (İmzalı ve kaşeli)
-
Mühendis Onaylı Tadilat Projesi
-
LPG cihazlarına ait garanti belgesi ve fatura.
⚠️ Belgeyi Alırken ve Sonrasında Dikkat Etmeniz Gerekenler
-
Fatura Tarihine Dikkat Edin: LPG montaj belgesi ve fatura kesildikten sonra 30 gün içinde TÜVTÜRK’ten “Tadilat Muayenesi” randevusu almanız gerekir. 30 günlük yasal süreyi geçirirseniz, trafikte yakalanmanız halinde idari para cezası uygulanır ve aracınız bağlanabilir.
-
İmza ve Kaşe Kontrolü: Size teslim edilen montaj belgesinin ve projenin üzerinde yetkili mühendisin ıslak imzası/dijital imzası ve firmanın kaşesinin eksiksiz olduğundan emin olun. Eksik imzalı belgeler TÜVTÜRK muayenesinde kabul edilmez.
-
Çıkma/İkinci El Parça Uyarısı: Eğer faturayı ve montaj belgesini usulsüz yollarla (montajı yetkisiz bir yerde yaptırıp sadece belgeyi başka bir firmadan satın alarak) temin etmeye çalışırsanız, parçaların üzerindeki seri numaraları projeyle eşleşmeyeceği için muayeneden kesinlikle geçemezsiniz.
Özetle; ruhsatlı ve TSE onaylı bir LPG dönüşüm merkezine gidip montajınızı yaptırdığınızda, onlar bu belgeyi projesiyle birlikte hazırlayıp size dosya halinde doğrudan teslim edecektir.
Yakıt sistemi montaj belgesi sorgulama
LPG Yakıt Sistemi Montaj Belgesi ve Tadilat Projesi, günümüz sisteminde tamamen dijital ortama taşınmıştır. Eski yıllardaki gibi fiziki kâğıt takibi yerine, montajı yapan firmanın mühendisi projeyi onaylattığı an tüm veriler sistemlere aktarılır.
Bu belgeyi doğrudan kendiniz sorgulamak veya durumunu kontrol etmek için şu yöntemleri kullanabilirsiniz:
1. e-Devlet “Araçlarım” Ekranı Üzerinden Kontrol
Projeniz sisteme işlendiyse ve ruhsat yenileme aşamasına yaklaştıysanız, aracın genel teknik bilgilerinde bu tadilat görünmeye başlar.
-
e-Devlet hesabınıza giriş yapın.
-
Arama çubuğuna “Araçlarım” yazarak ilgili hizmete girin.
-
LPG montajı yapılan aracınızı seçin.
-
Aracın detaylı teknik bilgilerinin yer aldığı kısımda yakıt türünün “Benzin/LPG” olarak güncellenip güncellenmediğini kontrol edin.
2. TSE ve Makina Mühendisleri Odası (MMO) Dijital Havuzu
Montaj belgesi ve proje, montajı yapan firma tarafından TSE Araç Kontrol Merkezi (AKM) sistemine ve MMO’nun dijital ağına yüklenir.
-
Bireysel olarak vatandaşların projenin tam PDF çıktısını e-Devlet’ten sorgulayabileceği doğrudan bir “LPG Proje Sorgulama” butonu yoktur.
-
Ancak montajı yapan bayi, projeyi sisteme yüklediğinde size sistemden alınan onay referans numarasını veya karekodlu (QR kodlu) dijital çıktıyı vermekle yükümlüdür.
3. TÜVTÜRK Muayene Randevu Aşamasında Sorgulama
Belgenizin sistemde aktif olup olmadığını anlamanın en pratik yollarından biri TÜVTÜRK randevu sistemidir.
-
TÜVTÜRK internet sitesinden “Tadilat Muayenesi” için randevu almayı deneyin.
-
Eğer projeniz mühendis tarafından dijital sisteme (TSE/Bakanlık havuzuna) henüz yüklenmediyse veya onaylanmadıysa, TÜVTÜRK sistemi “Aracınıza ait onaylı tadilat projesi bulunamamıştır” uyarısı verir ve randevu almanızı engeller. Randevu adımını sorunsuz geçebiliyorsanız montaj belgeniz ve projeniz sisteme başarıyla düşmüş demektir.
Belge Sistemde Görünmüyorsa Ne Yapmalısınız?
Eğer montajın üzerinden birkaç gün geçmesine rağmen sistemlerde bir hareketlilik yoksa veya TÜVTÜRK randevu aşamasında hata alıyorsanız:
-
Montajı Yapan Servisi Arayın: Mühendisin projeyi dijital sistemde onaylatıp onaylatmadığını kesin olarak teyit edin. Bazen montaj fiziksel olarak bitse de projenin dijital onayı birkaç gün sarkabilir.
-
Şasi Numarasını Kontrol Ettirin: Mühendisin sisteme girdiğiniz şasi numarası veya motor numarasında bir basamak bile hatalı yazması, belgenin sizin aracınızla eşleşmesini engeller. Bayiden bilgileri kontrol etmesini isteyin.
Yakıt sistemi montaj belgesi kaybettim NE YAPMALIYIM ?
LPG veya herhangi bir yakıt sistemi montaj belgesini kaybetmeniz durumunda endişe etmenize gerek yok. Günümüzdeki dijital sistem altyapısı sayesinde bu durumu çözmek eski yıllara kıyasla oldukça kolaylaşmıştır.
Belgenizi kaybettiyseniz sırasıyla şu adımları takip etmelisiniz:
1. İlk Olarak Montajı Yapan Servise Başvurun
Yakıt sistemi montaj belgesi ve tadilat projesi, montajı gerçekleştiren firmanın yetkili makine mühendisi tarafından dijital sistemlere yüklenir.
-
Montajı yaptırdığınız bayiye giderek durumu anlatın.
-
Firma, kendi sistem arşivinden veya bağlı olduğu dijital havuzdan (TSE/MMO sistemi) aracınızın şasi numarasıyla projenizi ve montaj belgenizi saniyeler içinde bulabilir.
-
Size sistemden kaşeli ve imzalı yeni bir dijital çıktı (suret) vereceklerdir. Genellikle bu işlem için yetkili servisler herhangi bir ücret talep etmez.
2. Montajı Yapan Firma Kapanmışsa Ne Yapmalısınız?
Eğer aracınıza LPG taktırdığınız yer kapandıysa veya o firmaya hiçbir şekilde ulaşamıyorsanız şu alternatif yolları izlemeniz gerekir:
-
TSE Araç Kontrol Merkezleri (AKM): Projeniz daha önce onaylandıysa, bölgenizdeki Türk Standartları Enstitüsü (TSE) Araç Kontrol Merkezine giderek aracın şasi numarasıyla projenin onaylı bir örneğini talep edebilirsiniz.
-
Muayene İstasyonunu Kontrol Edin (TÜVTÜRK): Eğer projeyi daha yeni kaybettiyseniz ve henüz “Tadilat Muayenesi”ne girmediyseniz, TÜVTÜRK randevu sistemini kontrol edin. Projeniz mühendis tarafından sisteme dijital olarak başarıyla yüklendiyse, istasyondaki teknisyenler bunu ekranda görebilir. Ancak işinizi garantiye almak için elinizde fiziksel bir nüsha veya karekodlu çıktı olması her zaman daha iyidir.
3. En Kötü Senaryo: Proje Hiçbir Sistemde Bulunamıyorsa
Eğer montajı çok eski yıllarda yaptırdıysanız, yapan yer kapandıysa ve dijital sistemlerde de kayda ulaşılamıyorsa ne yazık ki yeniden projelendirme yapılması gerekir:
-
TSE yetkili belgesine sahip herhangi bir LPG dönüşüm servisine veya yetkili bir makine mühendisine giderek durumunuzu belirtmelisiniz.
-
Mühendis, aracınızdaki sistemi inceleyerek standartlara uygunluğunu kontrol eder ve sıfırdan yeni bir LPG Tadilat Projesi ve Montaj Belgesi düzenler (Bu işlem ücrete tabidir).
⚠️ Kritik Zaman Uyarısı
Eğer bu belgeyi aracınıza LPG’yi yeni taktırdığınız dönemde kaybettiyseniz ve henüz ruhsata işletmediyseniz zamanla yarışıyorsunuz demektir. Fatura ve montaj tarihi üzerinden 30 gün geçtiği an yasal süre dolmuş olur. Bu yüzden vakit kaybetmeden montajı yapan servisten belgenin çıktısını tekrar talep etmelisiniz.
