Baskı balata değiştikten sonra çekiş düşmesi normal mi ?
Baskı balata (debriyaj seti) değiştikten hemen sonra aracın çekişinin düşmesi normal bir durum değildir. Aksine, yeni bir baskı balatadan beklenen şey kaçırmayı önlemesi ve motorun gücünü tekerleklere tam olarak ileterek çekişi artırmasıdır.
Ancak, montaj sonrasındaki ilk birkaç yüz kilometrede yaşanan bazı geçici durumlar veya montaj esnasında yapılan hatalar bu hisse neden olabilir. Durumu netleştirmek için olası sebepleri ikiye ayırabiliriz:
1. Geçici ve “Alışma” Süreciyle İlgili Durumlar
-
Rodaj (Alışma) Süresi: Yeni takılan balatanın volan yüzeyine tam olarak oturması ve %100 yüzey teması sağlaması için genellikle şehir içinde 300-500 km kadar bir sürüş gerekir. Bu süre zarfında balata yüzeyindeki koruyucu katman aşınırken debriyaj pedalı biraz yukarıda veya aşağıda kavrayabilir, çok hafif bir performans hissi farkı yaratabilir. Ancak bu durum bariz bir “çekiş düşüklüğü” veya yokuşta bayılma şeklinde hissedilmemelidir.
2. Teknik Hatalar veya Gözden Kaçan Sorunlar (Asıl Nedenler)
Eğer çekiş düşüklüğü çok belirginse, sorun büyük ihtimalle aşağıdaki teknik konulardan biridir:
-
Hatalı Debriyaj Ayarı (Pedal Boşluğu): Eğer aracınızda manuel (telli) bir debriyaj sistemi varsa ve usta ayarı çok gergin yaptıysa, ayağınızı pedalden tamamen çekseniz bile balata volana tam basmıyor ve hafifçe kaçırıyor olabilir. Hidrolik debriyajlı araçlarda ise sistemde hava kalmış olabilir.
-
Sökülen Parçaların Yanlış Takılması veya Unutulan Bağlantılar: Baskı balata değişimi için şanzıman indirilir. Bu esnada motor odasındaki birçok sensör, hava hortumu ve kablo sökülür. Ustalar montaj esnasında:
-
Hava filtre kazanını veya hava akış metresini (MAF sensörü) tam oturtmamış veya fişini takmayı unutmuş olabilir.
-
Turbo hortumlarında gevşeklik veya kaçak kalmış olabilir (Özellikle dizel veya turbo-benzinli araçlarda çekişi tamamen bitirir).
-
-
Volan Yüzeyinin Taşlanmaması: Eski balata aşınırken volan (flywheel) yüzeyine zarar vermiş veya pürüzsüzleştirmiş olabilir. Eğer baskı balata değişirken volan yüzeyi kontrol edilmediyse veya gerekmesine rağmen taşlanmadıysa, yeni balata yüzeye tutunamaz ve güç kaybına (kaçırmaya) neden olur.
-
Yanlış veya Kalitesiz Parça Kullanımı: Aracın motor koduna veya şanzıman yapısına tam uyumlu olmayan, debriyaj çapı küçük veya kalitesiz bir yan sanayi set takıldıysa motor gücünü taşımakta zorlanabilir.
Nasıl Test Edersiniz? (Balata Kaçırma Testi) Aracınızla düz bir yolda giderken hızınızı yaklaşık 40-50 km/s hıza sabitleyin. Vitesi 4. veya 5. vitese alın ve gaza aniden sonuna kadar basın.
Eğer motor devri (RPM) hızla yükseliyor ama aracın hızı aynı hızda artmıyorsa, balata kaçırıyor demektir. Sorun kesinlikle montaj veya parça kaynaklıdır.
Eğer devir de yükselmiyor, araba sadece hantal kalıyorsa sorun debriyajda değil; sökülen bir hava/turbo hortumu veya sensör fişindedir.
Özetle: Birkaç gün geçmesine rağmen çekiş düzelmediyse, vakit kaybetmeden değişimi yapan ustaya geri giderek durumu anlatmanız ve özellikle sensör bağlantılarını, turbo/hava hortumlarını ve pedal ayarını kontrol ettirmeniz gerekir.
ÖZETLERSEK;
Baskı balata değiştikten sonra araçta bir takım olumlu değişimler yaşanması beklenir. Örneğin;
- Rampada daha kolay hızlanır
- Debriyaj daha iyi kavrar
- Debriyaj yumuşar
- Yakıt tüketimi azalır
Debriyaj güç aktarım sisteminin bir parçası olduğundan debriyajla alakalı bir sorun aracın performansını etkiler. Debriyaj baskı balatası değiştiğinde tam tersine performans düşüklüğü yaşanıyorsa bunun sebebi olarak akla şunlar gelebilir;
- Baskı balatayı değiştirmeden volantı kontrol etmek gerekir. Aşınmış veya özelliğini kaybetmiş olabilir. Taşlatmak veya tamir ettirmek veya değiştirmek gerekebilir. Bu işlem yapılmadan baskı balata değiştiyse baskı balata ile volant arasında uyumsuzluk yaşanabilir.
- Eski baskı balatanın yerine uyumsuz veya kalitesiz bir baskı balata kullanıldıysa dolaylı olarak çekiş düşmesi sorunu olabilir.
- Çekiş düşmesi baskı balata değişimindeki hatalı işçilik nedeniyle olabilir.
- Eğer baskı balata değişimiyle birlikte başka değişimler de yapıldıysa sorun onlardan biri kaynaklı da olabilir.
Genel bir değerlendirme yaparsak baskı balata değişimi sonrasında çekiş düşüşü sorunu olmaması gerekir. Böyle bir sorun ortaya çıktı ise kendiliğinden düzelme ihtimali yok denecek kadar azdır.
Çözüm:
Baskı balata değiştikten sonra çekiş düştü sorununa çok fazla faktör yol açmış olabilir. Sorunun çözümü için rastgele parça değişimleri veya ayarlar yapmak yerine öncelikle ustanın baskı balata değişimini uygun şekilde ve malzemeyle yapıp yapmadığını sorgulamak gerekir.
Değişimi yapan usta yaptığı baskı balata değişim işlemini gözden geçirmesi gerekmektedir. Ülkemizde ustalar yaptığı işçiliğe leke sürdürmemek adına yaptığını sorgulatmak yerine müşteriye yeni öneriler sunma eğiliminde olabilmektedirler. (Alakasız ihtimalleri öne sürerek kafa karıştırabilirler)
Eğer baskı balata değişimini yapan usta, çekiş düşüşü sorununu çözemezse aracı başka bir ustaya götürmek gerekir. İkinci usta araçtaki çekiş düşmesi sorununun neden kaynaklandığı hakkında değerlendirme yapabilecektir.
Baskı balata değiştikten sonra çekiş düştü konusunda internet forumlarında zaman zaman sorular sorulsa da verilen cevaplar aracı görmeden forumlara yazıldığı için fayda sağlamaktan çok kafa karıştırabilmektedir.
Bu nedenle baskı balata değiştikten sonra çekiş düştüyse sorunu ancak deneyimli bir usta çözecektir.
Baskı balata çekişi etkiler mi ?
Baskı balata debriyajın sarf malzemesi, yani kullanıldıkça biten ve yenilenen bir malzemedir. Debriyaj vites kutusu ile motor arasında kurulu güç aktarım sisteminin bir parçası olduğundan debriyajla alakalı her sorun, örneğin baskı balatanın incelmesi gibi motordan gelen gücün vites kutusuna düzgün şekilde aktarılamaması demektir. Bu nedenle baskı balatanın yeni veya bitik olması çekişi etkiler.
Bu konu ile ilgili olarak;
- Baskı balata değişiminden sonra vites zor geçiyor
- Baskı balata değişiminden sonra yakıt tüketimi arttı
- Baskı balata değişiminden sonra ses geliyor
- Baskı balata değişiminden sonra yağ kaçırıyor
- Baskı balata değişiminden sonra titreme veya silkeleme oluyor
Sorunları yaşanabilmektedir. Esasen baskı balatanın değişmesi bu tür sorunlara yol açmaz, açıyorsa yapılan değişim işleminde bir sorun var demektir.
