Araç muayenesinde nelere bakılıyor ?

Araç muayenesinde nelere bakılıyor bilirseniz muayene dönemini daha kolay atlatabilirsiniz. Muayene istasyonuna gittiğinizde evvela aracın kendine bakılır. Sizin götürdüğünüz araç ile tescil bilgilerindeki veriler karşılaştırılır. Şasi numarası, yakıt tipi, koltuk sayısı gibi veriler karşılaştırılır. Elektronik ortamda tüm bu bilgiler mevcuttur.

Motor kaputunun kilit mekanizmaları sağlam mı diye bakılır, ayrıca kaputun altına da bakılır.

Frenler kontrol edilir. Ana fren merkez silindiri, fren kuvvetlendiricisi ve fren hidroliği seviyesi kontrol edilir.

Motor havuzu içerisinde bulunan hortumlara bakılır.

Akü ve akü bağlantıları kontrol edilir.

Aracın elektrik tesisatına bakılır, yalıtım sıvılarının seviyelerine bakılır, sızdırmazlığına bakılır.

Yağ ve yakıt kaçağı var mı kontrol edilir.

Amortisör bağlantı kulelerine bakılır.

Lastiklere bakılır. Diş derinliği binek araçlarda en az 1.6 mm olmalıdır, buna bakılır. Ayrıca lastikler aracın tipine uygun olmalı, fazla yıpranmış olmamalı, genel görünümü kötü olmamalıdır.

Araçta bulundurulması gereken bazı malzemeler vardır. Bu malzemelerin son kullanma tarihleri dolmamış ve kullanılabilir durumda olmalıdır. Bu malzemeler, stepne, ilk yardım çantası, üçgen reflektörleri ve yangın tüpüdür.

Camlar kontrol edilir. Çatlak durumuna ve sağlamlığına bakılır. Film var mı kontrol edilir. Aracın içine geçilirken kapılar ve kilitlerin durumu kontrol edilir.

Fren test cihazı ile fren sisteminin kontrolünde ön aks fren sistemi sol ve sağ tekerleklerin fren kuvvet değerleri kontrol edilir. Servis freni için iki tekerlek arasındaki fren kuvveti farkı en fazla % 30 olabilir.  Aynı anda ön aks fren kuvvet değerleri kontrol edilir. Ön aksta yapılan tüm kontroller arka aksta da yapılır. Fren verimi de en az % 50 olmalıdır. El freni kontrolü de yapılır. Ayrıca fren disklerinde eğiklik veya salgı da olmamalıdır.

Araç içinde şoför koltuğunun sabitliği ve emniyet kemerlerinin durumu kontrol edilir.  Araç görüşü ile ilgili kontroller yapılır.  Camlar, silecekler, silecek suyu, kalorifer,  korna,  yan ve dikiz aynaları kontrol edilir.

Aydınlatma sisteminin ve kontrol göstergelerinin çalışır durumunda olduğuna dikkat edilir. Kilometre göstergesi kontrol edilir ve kilometre bilgisi kaydedilir. Son olarak direksiyon kilidi, debriyaj ve fren pedal lastikleri kontrol edilir.

Aracın alt kısmında sıvı, yağ ve yakıt kaçakları, egzoz, ön ve arka aksların süspansiyon sistemi, fren sistemi, hortumlar, rekorlar, kablolar kontrol edilir. Paslanma, sızıntı ve hasar olup olmadığına bakılır.

Karoseri ve taşıyıcı parçalarının durumuna da bakılır. Aracın ön aksı kriko ile kaldırılır. Tekerlek rulman boşlukları, rot başı ve rotil bağlantıları kontrol edilir. Aynı anda lastiklerin ve jantların sağlamlığı ve hasar durumlarının kontrolü yapılır.

Süspansiyon sisteminin parçaları olan amortisörler ve yaylar kontrol edilir. Fren sisteminde de fren hortumları, fren pabuçları ve fren diskleri kontrol edilir. Egzoz sistemi ve katalitik konvertör kontrol edilir. Bağlantıları, egzoz boruları ve susturucuları kontrol edilir. Herhangi bir gaz kaçırma olup olmadığı kontrol edilir.

Arka aksta da ön akstaki gibi tekerlek boşlukları, lastik ve jant, süspansiyon sistemi, fren hortumları ve parçaları kontrol edilir. Ayrıca transmisyon ve diferansiyalde de sıvı kaçağı olup olmadığına bakılır. Araçta varsa fren limitörü de kontrol edilir. Aydınlatmalar trafikte güvenle seyahat etmek için görme ve görülme açısından çok önemlidir. Bu sebeple kısa, uzun ve varsa sis farlarının ayarları kontrol edilir.

Araç muayenesi sonrasında aracınızın durumunu gösteren bir rapor araç sahiplerine sunulur. Hafif kusurlu ya da kusursuzsa muayene tamamlanır.  Ağır kusurlu ya da emniyetsiz olarak rapor edilmişse en geç 1 ay içinde aynı istasyonda ücretsiz muayene tekrarına gelinmesi gerekir.

Yukarıda teferruatlı şekilde anlatıldığı üzere muayenede neredeyse aracın her parçasına bakılır. Ancak bunlar hepsi tamam olsa bile muayeneye gelmeden önce yapmanız gereken bazı şeyler vardır. Bunu aşağıdaki yazımızdan öğrenebilirsiniz.

Araç muayenesinde nelere bakılıyor ?

1. Araç Tanımları ve Belgeler

• Şasi ve motor numarasının ruhsattaki bilgilerle eşleşmesi

• Plakaların mevzuata uygunluğu (mühür, yazı karakteri, yıpranmamış veya boyanmamış olması)

2. Fren Sistemi

• Ön ve arka frenlerin tutuş gücü ve sapma değerleri (fren test cihazı ile)

• El freninin tutuş performansı

• Fren balataları, diskleri, hortumları ve hidrolik sızıntıları

• ABS ve fren destek sistemleri uyarısı

3. Direksiyon ve Yürür Aksam

• Direksiyon kutusu boşluğu ve işlevselliği

• Akslar, rotlar, rot başları ve salıncakların durumu

• Amortisörler ve süspansiyon sistemi sızıntı/yıpranma kontrolleri

4. Aydınlatma ve Elektrik Donanımı

• Kısa ve uzun farların çalışması, far ayarı

• Sinyal lambaları, stop lambaları ve geri vites lambası

• Plaka aydınlatması ve sis farları

• Korna ve gösterge paneli ikaz ışıkları

5. Görüş Şartları (Cam ve Aynalar)

• Ön camda görüşü engelleyen çatlak veya kırıklar

• Dikiz aynaları ve dış yan aynaların durumu

• Cam silecekleri ve silecek suyu püskürtme sistemi

6. Lastikler ve Jantlar

• Lastik diş derinliği (Minimum 1.6 mm olmalıdır)

• Lastiklerin yıpranma durumu, kesik/balon kontrolü

• Aynı aks üzerindeki lastiklerin ebat uyumu

• Jantlardaki deformasyon veya çatlaklar

7. Alt Gövde, Şasi ve Egzoz

• Aracın alt kısmındaki çürükler, paslanmalar ve şasi hasarları

• Sıvı (yağ, yakıt, soğutma sıvısı) kaçakları

• Egzoz sisteminin sağlamlığı, delik/kaçak durumu ve tutturma elemanları

8. Güvenlik Donanımları ve Ekipmanlar

• Emniyet kemerlerinin mekanizması ve kilitlenmesi

• Yangın tüpü (tarihi geçmemiş), reflektör ve ilk yardım çantası

• Yedek lastik (stepne) veya lastik tamir kiti

9. LPG / CNG Sistemleri (Varsa)

• LPG tankının imal tarihi (10 yılı geçmemiş olmalı)

• Sızdırmazlık ve montaj uygunluğu

• LPG işleme ruhsat bilgileri uyumu

Araç muayenesinde en sık karşılaşılan ağır kusurlar ve muayeneden kalma sebepleri nelerdir?

 

Araç muayenesinde (TÜVTÜRK) aracın Muayenesiz (Ağır Kusurlu) veya Emniyetsiz raporu alarak muayeneden kalmasına en çok neden olan aksamlar ve kusurlar:

1. Aydınlatma ve Far Kusurları

• Yanmayan Lambalar: Stop lambaları, sinyaller veya kısa/uzun farlardan birinin dahi çalışmaması.

• Uygunsuz Far Modifikasyonları: Sonradan takılan ve merceksiz/orijinal dışı olan Xenon veya LED farlar (farenin dağılarak karşı tarafı kör etmesi).

• Far Rengi: Sinyal veya stop camlarının uygunsuz renkte veya tamamen siyah kaplama/boyalı olması.

2. Fren Sistemi Kusurları

• Sapma Yüzdesi: Sağ ve sol tekerlekler arasındaki fren gücü farkının %30’dan fazla olması.

• Zayıf Fren: Ön, arka veya el freninin standart tutuş değerini yakalayamaması.

• Aşınmış Aksam: Fren hortumlarında çatlak/sızıntı, aşırı incelmiş diskler ve balatalar.

3. Ön Takım, Yürür Aksam ve Direksiyon

• Boşluklar: Rot, rot başı, salıncak veya rotillerde belirgin boşluk/aşınma olması.

• Körük Yırtıkları: Aks ve direksiyon kutusu körüklerinin yırtık veya eksik olması.

• Direksiyon Boşluğu: Direksiyon kutusundaki aşırı boşluk veya hidrolik kaçakları.

4. Cam, Görüş ve Ayna Kusurları

• Cam Çatlakları: Ön camda sürücünün görüş alanını kapatan, sileceğin süpürdüğü alandaki uzun veya dağılmış çatlaklar.

• Cam Filmi: Ön cama çekilmiş cam filmi veya ışık geçirgenliği sınırın altında olan kaplamalar.

• Aynalar: Dış aynaların veya iç dikiz aynasının kırık, eksik ya da ayarsız olması.

5. Lastik ve Jant Kusurları

• Diş Derinliği: Lastik diş derinliğinin 1.6 mm sınırının altında kalması.

• Farklı Ebat/Desen: Aynı aks (ön veya arka) üzerindeki lastiklerin farklı ebatta veya farklı desende/tipte olması.

• Yıpranma: Lastik yanaklarında baloncuk (tel kırığı), derin kesik veya aşırı çatlama.

6. LPG / Yakıt Sistemi Kusurları

• Tank Ömrü: LPG tankının imal tarihinden itibaren 10 yılı doldurmuş olması (10 yılı geçen tanklar değişmelidir).

• Sızdırmazlık ve Montaj: Gaz borularında veya bağlantılarda sızıntı tespit edilmesi, LPG tankının sabitlenmemiş olması.

• Ruhsat Uyumsuzluğu: LPG sisteminin ruhsata (tescil belgesine) işlenmemiş olması.

7. Şasi, Karoser ve Alt Gövde

• Çürük ve Paslanma: Taşıyıcı şasi elemanlarında, taban saçlarında veya çamurluklarda mukavemeti düşüren derin çürükler.

• Egzoz Kaçakları: Egzoz borusu veya susturucuda delik, kaçak veya sabitleme eksikliği.

8. Plaka Kusurları

• APP Plaka: Orijinal basım olmayan, kalın karakterli (APP) veya üzerinde tahrifat yapılmış plakalar.

• Mühür ve Yazı: Plakada TŞOF mührünün bulunmaması, vida geçilerek harf/rakam okunurluğunun bozulması.

Önemli Not: Ağır kusur alarak muayeneden kalan araçlara 1 ay (30 gün) süre verilir. Bu süre içinde kusurlar giderilerek aynı istasyona veya aynı tüzel kişiliğe ait diğer istasyonlara gidilirse ücretsiz muayene tekrarı yaptırılabilir.

 

Egzoz emisyon ölçümü olmadan araç muayeneden geçer mi? 

Hayır, geçerli bir egzoz gazı emisyon ölçümü bulunmayan araç genel muayeneden geçemez.

Egzoz emisyon ölçümünün yapılmamış olması veya süresinin dolmuş olması, TÜVTÜRK genel muayenesinde Ağır Kusur olarak değerlendirilir.

Süreç Nasıl İşler?

1. Önce Emisyon Ölçümü Yapılmalıdır: Genel muayeneye girmeden önce aracınızın egzoz emisyon ölçümünü yaptırmış olmanız gerekir.

2. Ölçüm Nerede Yapılır? Egzoz emisyon ölçümünü TÜVTÜRK muayene istasyonlarında yaptırabileceğiniz gibi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş özel oto servisleri veya muayene istasyonlarında da yaptırabilirsiniz.

3. Sisteme Otomatik İşlenir: Ölçüm tamamlandığında sonuçlar EGİS (Egzoz Gazı Emisyon Takip Sistemi) üzerinden e-Devlet ve Maliye sistemine dijital olarak işlenir. Muayene sırasında basılı kağıt göstermeniz gerekmez; TÜVTÜRK uzmanı sistemden geçerli ölçümünüzün olduğunu doğrular.

4. Emisyon Olmadan Muayeneye Girilirse: Eğer geçerli bir emisyon ölçümünüz yoksa, araç muayeneden “Ağır Kusurlu” olarak kalır. Bu durumda emisyon ölçümünü yaptırıp 1 ay (30 gün) içerisinde ücretsiz muayene tekrarına girmeniz gerekir.

İlgili yazı:

Araç muayenesine gitmeden önce yapılması gerekenler