Oto ekspertiz raporundaki ufak ayrıntılar bazen önemli ipuçları verebilmektedir. Ekspertiz raporunda yer alan kaporta-boya kısmında yer alan farklı renkler ve bazı kısaltmalar aracın geçmişi ile alakalı bilgiler vermektedir.

Ekspertiz raporunda em ne demek ?

Ekspertiz raporunda yer alan e, em veya e-ç gibi kısaltmalar ezik ile alakalı kısaltmalardır. Em kısaltması “Ezik Mevcut” demektir. (Bir anlamı daha var, makalenin devamını okuyunuz)

Ekspertiz raporları ile alakalı önemli eleştirilerden birisi kaportadaki ezik ve göçüklerle alakalı derece bilgisinin olmamasıdır.

Yani insanlar ekspertiz raporunda EM kısaltmasını gördükleri zaman kaportadaki eziğin önemli bir şey mi yoksa ciddiye alınmaması gereken ufak bir şey mi olduğu hakkında bilgi sahibi olamamaktan şikayetçidirler.

Mesela aracın tavanında bir adet dolu hasarı olduğunda bile bu ezik kabul edilmektedir. Ekspertiz raporlarındaki standartların ne olduğu hakkında bilgisi olmayan birisi EM kavramını daha büyük ezik ve göçükler için de kullanılabileceğini düşünebilmektedirler.

Ekspertiz raporunda EM kısaltmasını gördüyseniz bunun anlamı araçta maksimum 10 cm çapında bir hasar olmasıdır. Kaportada bundan daha büyük hasar varsa ona vuruk denmektedir.

Ezikler, ezik ve noktasal ezik olarak ikiye ayrılır. Ezik, çapı 2 ila 10 santimetre boyutlarında olan hasar ve deformasyonlara denir.

Noktasal ezik ise çapı 2 santimetreden küçük olan hasar ve deformasyonlara (örneğin dolu tanesi hasarı) denir.

Eziklerin ayrıca boya hasarı gerektiren ve gerektirmeyen türleri bulunmaktadır.

Ezik hasarından kasıt, taş izi, ufak çatlaklar, taşıyıcı bir materyal kaynaklı iz, dolu izi gibi küçük şeylerdir.

Ezikler aracın değerine ne kadar etki eder ?

Ezikler genellikle estetik bir sorundur ve araç değerini pek etkilemez. Bununla birlikte aracın muhtelif yerlerinde boya gerektiren eziklerin olması satarken negatif algı yaratır.

Araç sahipleri araçlarını satmak istediklerinde bu tür ezikleri kapatıp kapatmamak konusunda tereddüt içerisindedirler.

Avrupa’da eziği, çiziği olmayan araba daha değerlidir. Bu yüzden araç sahipleri eğer araçlarında fazlaca ezik çizik var ise aracı boyatıp satmayı tercih ederler.

Ülkemizde ise algı farklıdır. Güneş lekesinden bile aracı boyatsanız, alıcı tarafta “acaba takla mı atmış ?” şüphesine neden olursunuz.

Bu nedenle ezikler abartılı boyutta değilse öylece bırakılması tavsiye edilir. Boya yerine rotüş yapmak da bir seçenektir. Rotüşlar oto ekspertiz raporunda çıkar. Çünkü kaportanın boya kalınlığı ekspertiz yapılırken ölçülmektedir.

Rotüş yapmanın boyatmaya göre algı açısından daha pozitif bir durum yarattığı ortadadır. Çünkü kimse “güneş lekesinden veya temiz görünsün diye boyattım” lafına gerçek olsa bile inanmaz.

Bu nedenle aracınızı ufak tefek ezikler nedeniyle boyatmayınız.

Alıcı açısından ise oto ekspertiz raporunda EM yazması çok ciddi bir şey değildir. Aracın kazalı veya darbe aldığı manasına gelmez.

Ekspertiz raporundaki terimlerin anlamları

Oto ekspertiz raporları, ikinci el araç alırken adeta aracın röntgenini çeken hayati belgelerdir. Ancak raporda kullanılan teknik kısaltmalar ve terimler bazen kafa karıştırıcı olabilir.

Sizin için en sık karşılaşılan ekspertiz terimlerini ve anlamlarını kategoriler halinde anlaşılır bir şekilde derledim:

1. Motor ve Mekanik Terimleri

• EM (Motor Performansı / Sağlığı): Az önceki görselde de belirttiğimiz gibi, motorun mevcut çalışma verimliliğini ve gücünü ifade eder. Genellikle yüzde (%) cinsinden verilir.

• Dyno (Dinamometre) Testi: Aracın tekerleklerine aktarılan motor gücünü (Beygir Gücü – HP) ve torkunu ölçen testtir.

• OBD (On-Board Diagnostics) Kontrolü: Aracın beynine (ECU) bilgisayarla bağlanarak, geçmişte veya şu an mevcut olan elektronik arıza kodlarının tespit edilmesidir.

• Kompresyon Testi: Motor silindirlerinin içindeki basıncı ölçer. Motorun yıpranma payını ve pistonların durumunu gösterir.

• Üfleme / Yağ Yakma: Motorun aşınmasından kaynaklı olarak yağ eksiltmesi veya motor kapağından duman/hava üflemesi durumudur; motorun rektefiye (tamir) ihtiyacı olabileceğini gösterir.

2. Kaporta ve Boya Terimleri

• Mikron (µm) Değeri: Boya kalınlığı ölçüm birimidir. Aracın orijinal fabrika boyası genellikle 90 – 140 mikron arasındadır. Bu değerin çok üzerinde çıkan sonuçlar (örneğin 250+ mikron) o bölgede macun veya ekstra boya olduğunu gösterir.

• Lokal Boya: Parçanın tamamının değil, sadece belirli bir bölgesinin (örneğin çizik nedeniyle) boyanmış olmasıdır.

• Değişen Parça: Hasar sonucu onarılamayacak durumda olan orijinal parçanın sökülüp yerine yenisinin (orijinal veya yan sanayi) takılmasıdır.

• Sök-Tak (Ayarsızlık): Bir parçanın (genellikle kaput veya çamurluk) ayar yapılması veya boyanması için yerinden sökülüp tekrar takılmasıdır. Her sök-tak “değişen” anlamına gelmez ancak değer kaybı yaratabilir.

• Gamze / Göçük / Çizik: Boyada kalkma olmadan meydana gelen küçük ezilmeler veya yüzeysel çiziklerdir.

3. Alt Takım ve Şasi Terimleri

⚠️ Önemli Not: Şasi ve podye gibi elemanlar aracın iskeletidir. Buralardaki işlemler aracın güvenliğini doğrudan etkiler.

• Şasi (Şase): Aracın en ana taşıyıcı iskeletidir. Şaside kaynak, düzeltme veya işlem olması aracın büyük bir kaza geçirdiğini gösterir.

• Podye (Podya): Ön çamurlukların altında kalan ve amortisörlerin bağlandığı kısımdır. Önden alınan darbelerde hasar görür.

• Panel (Ön/Arka): Radyatörün arkasında veya bagaj havuzunun önünde yer alan sac bölümlerdir.

• Amortisör / Salıncak / Rotiller: Aracın yol tutuşunu ve süspansiyonunu sağlayan alt takım parçalarıdır. Raporda “yağ kaçağı var” veya “boşluk var” şeklinde uyarılara rastlanabilir.

4. Fren ve Lastik Terimleri

• Fren Sapması: Frenleme esnasında sağ ve sol tekerlekler arasındaki durma gücü farkıdır. Bu farkın %20’yi geçmemesi gerekir; aksi halde araç fren anında sağa veya sola çekebilir.

• Ovalite: Fren disklerindeki eğrilik veya aşınma durumudur. Fren yaparken direksiyonda titremeye yol açar.

• DOT Kodu: Lastiğin üretim tarihini gösteren 4 haneli koddur (Örn: 2425 -> 2025 yılının 24. haftası üretilmiş). Lastik ömrünü anlamak için kritiktir.

Ekspertiz raporu harf anlamları

Oto ekspertiz raporlarında, özellikle kaporta ve boya durumunu gösteren araç şeması üzerinde çok sayıda harf ve kısaltma kullanılır. Bu harfler, ustanın her parça için tek tek uzun yazılar yazmak yerine, hasarın durumunu hızlıca işaretlemesini sağlar.

Firmadan firmaya küçük değişiklikler gösterse de Türkiye’deki kurumsal ekspertiz firmalarının (Otorapor, Tarcanlar, Pilot Garage vb.) raporlarında standart olarak kullanılan harfler ve anlamları şunlardır:

1. Kaporta ve Boya Şemasındaki Harfler

• O / ORJ / ORİ: Orijinal. Parçada boya, değişen veya herhangi bir işlem olmadığını belirtir.

• B: Boyalı. Parçanın fabrikasyon boyası dışında, sonradan tamamen veya kısmen boyandığını ifade eder.

• L / LB: Lokal Boyalı. Parçanın tamamının değil, sadece sürtme veya çizik kaynaklı küçük bir bölgesinin boyandığı anlamına gelir.

• D / DEĞ: Değişmiş / Değişen. Parçanın orijinal olmadığını, hasar sonrası yenisiyle (orijinal yedek parça veya yan sanayi) değiştirildiğini gösterir.

• M / MB: Macunlu Boya. Parçadaki göçüğü düzeltmek için üzerine dolgu malzemesi (macun) çekildiğini ve ardından boyandığını belirtir. Mikron değeri buralarda çok yüksek çıkar.

• S / ST: Sök-Tak. Parçanın (genellikle kaput, kapı veya çamurluk) ayar yapılmak veya dışarıda boyanmak üzere vidalarından sökülüp geri takıldığını ifade eder.

• İ / İŞL: İşlemli. Parçada boya ötesinde düzeltme, çektirme veya kaynak gibi fiziksel bir müdahale olduğunu gösterir. Özellikle şasi ve podyede “İŞL” ibaresi kritik bir uyarıdır.

2. Hasar ve Aşınma Durumunu Belirten Harfler

• G / GÖÇ: Göçük. Parça üzerinde boyanın zarar görmediği ancak metalin içeri doğru büküldüğü durumlarda kullanılır. (Genellikle boyasız göçük düzeltme ile halledilebilir).

• Ç / ÇİZ: Çizik. Parça üzerindeki yüzeysel veya derin çizikleri belirtir.

• GM: Gamze. Genellikle kapı çarpmaları veya dolu yağışı nedeniyle oluşan, bozuk para büyüklüğündeki çok küçük göçüklerdir.

• K / KRO: Korozyon / Paslanma. Aracın alt takımında veya kaporta birleşim yerlerinde paslanma başladığını ifade eder.

• TA: Taş İzi. Genellikle ön kaput ve ön tamponda, yoldan fırlayan taşların boyayı küçük noktalar halinde kaldırması durumudur.

3. Test ve Mekanik Ekranındaki Kısaltmalar

• DYN / DYNO: Dinamometre (Motor Güç Testi). Aracın tekerleğe verdiği beygir gücünü ölçen bölümdür.

• OBD: On-Board Diagnostics. Aracın elektronik beynindeki arıza kodlarının tarandığı bilgisayarlı testtir.

• EM: Engine Management / Motor Sağlığı. Motorun genel performans ve aşınma durumunu gösteren yüzde oran değeridir.

💡 Küçük Bir İpucu: Ekspertiz raporlarının en arkasında veya şemanın hemen altında “Lejant” (Açıklama) kutucuğu yer alır. Elinizdeki raporda burada listelenmeyen farklı bir harf kombinasyonu görürseniz, o kutucuğa bakarak firmanın kendi özel kısaltmasını çözebilirsiniz.

İLGİLİ YAZILAR:

Kompresyon testi kaç para ?

Ekspertizde motor yüzde kaç olmalı ?