ArızaNasıl Yapılır

2. el oto alırken manuel ve şanzıman arızası nasıl anlaşılır ?

2. el oto alırken manuel ve şanzıman arızası nasıl anlaşılır konulu video ve açıklaması aşağıdadır.

VİDEO AÇIKLAMASI

Evet hasan usta, vites kutusu yani halk dilinde şanzıman nedir? Ne tür problemler çıkartabilir? Şanzıman motordan aldığı gücü aktarma organları vasıtasıyla lastiklere ileten, aracın hareket etmesini sağlayan aracın bir organı.

Şanzımanlar farklı farklı biliyorsunuz otomatik, robotize, tam otomatik diye üç kısma ayrılır. Bunların hepsinde problemleri farklı farklıdır. Manuelde mesela dikkat edilmesi gereken hususlar mesela kalkışta titreme, vites geçişleri nasıl, debriyajın yüksek kavramadığı. Robotize sistemde vuruntulu geçip geçmediği, ondan sonra aracın vites geçişlerinde herhangi bir sorun var mı yok mu, kalkarken yine silkelemede robotize sistemde önemli.

Çünkü biliyorsunuz o yarı otomatik olduğu için debriyaj sistemine sahip. Otomatiklerde de yine kalkışlarda vuruntu var mı ve kalkış, nasıl kalkıyor araç. Zorlanarak mı kalkıyor yoksa normal kalkabiliyor mu, kalkamıyor mu bunların bakılması gerekiyor. Yani yağ dolumlarının, vites yağ dolumlarının yapılıp yapılamadığına dikkat edilmesi gerekiyor.

Biz oto raporda araç bize geldiği zaman fiziki kontrollerini de yapıyoruz. Yani alttan şanzımanın bir darbesi var mı? Elektronik beyin kontrollerini yapıyoruz, elektronik bir arıza kaydı oluşmuş mu? Bunları da kontrol ediyoruz. Bunlar büyük problemlerde nasıl masraflar, nasıl sorunlar çıkartabilir? Şimdi bu şanzımanına göre, aracına göre de değişiyor bu problemler ve masrafları. Yani kaçakları mesela farklı beyin sökülmüş mü sökülmemiş mi? İşlem yapılmış mı yapılmamış mı? Bunlar farklı. Otomatiklerde özellikle otomatiklerde bakımlarının nasıl yapılıp yapılmadığını, yağının değişip değişmediğine göre de bu masraflar değişebiliyor.

Yağ  kaçakları mesela otomatik şanzımanlarda çok önemli. Robotize sistemlerde de yağ değişimleri de çok önemli. Mesela örnek veriyorum yağ belirli periyotlarda değişmezse, robotize sistemlerde özellikle robota büyük zararlar verebiliyor tabi bu da büyük maliyetlere yol açabiliyor. Hasan ustam yeni tip çift kavramalı şanzımanlar var.

Bunların isimleri değişiyor işte dsg, esg, power swift gibi değişik markalarda değişik tipler var. Bunlarda mega tronik denilen parçalar,  bunun gibi parçalar var bunlardan da bahseder misin? Zaten mega tronik bu tip arabalarda, bu tip şanzımanlarda otomatik şanzımanı yöneten ünite. Özellikle mega tronik olan araçların mesela yağ değişimlerine çok dikkat edilmesi gerekiyor ya da mega tronik bir işlem görmüş mü görmemiş mi. Gördüğü yere göre de dışarıda yapılmışsa ona göre de değişiyor.

Dolayısıyla mega tronikler de yani çift kavramalı araçlarda bunların kontrollerinin çok daha dikkatli ve daha iyi yapılması gerekiyor. Özellikle kullanırken bu şanzımanlarda nelere dikkat etmek gerekiyor? Yarı otomatik şanzımanlarda mesela rampa çıkışlarında aracı manuele alıp manuelle çıkmak. Yoğun trafikte aracı zaman zaman boşa alıp dinlendirmek ya da ne bileyim uzun yolda da bu geçerli olabilir. Sürekli otomatikte değil de arada bir manuel olarak kullanmak faydalı olabilir.

 

Video için OTORAPOR kanalına teşekkür ederim.

2. el oto alırken manuel ve şanzıman arızası nasıl anlaşılır ?

2. el oto alırken manuel ve şanzıman arızası nasıl anlaşılır

İkinci el manuel vitesli bir araç bakarken şanzıman ve debriyaj sisteminin durumunu anlamak için hem motor çalışmazken, hem rölantide, hem de sürüş sırasında dikkat edebileceğiniz temel işaretler şunlardır:

1. Araç Durur Vaziyetteyken Kontroller

Motor Çalışmazken

  • Vites Geçiş Hissiyatı: Motor kapalıyken debriyaja basarak tüm vitesleri (1’den geri vitese kadar) sırayla geçirin.

    • İdeal durum: Vitesler belirgin yollardan, takılmadan ve kemikli bir netlikle yerine oturmalıdır.

    • Şüpheli durum: Vites kolunda aşırı boşluk (boşa alındığında çok sallanması), vitesin yerine girmekte zorlanması veya “boşta takılıyor” hissi vermesi vites halatlarının veya vites mekanizmasının aşındığını gösterir.

Motor Rölantide Çalışırken

  • Debriyaj Bilyası ve Volan Sesi: Vites boştayken ayağınızı debriyaj pedalından tamamen çekin ve sesi dinleyin. Ardından debriyaja sonuna kadar basın.

    • Ses değişiyorsa: Debriyaja basınca kesilen, ayağınızı çekince beliren sürtünme, Uğultu veya tıkırtı sesi varsa debriyaj bilyası (rulmanı) veya çift kütleli volan (çift kütleli araçlarda) ömrünü tamamlamak üzeredir.

  • Debriyaj Pedalı Hissiyatı: Pedala basıp bırakırken sertliğini kontrol edin.

    • Pedalın aşırı sert olması, basarken gıcırdaması veya takılarak yukarı çıkması baskı balatanın eskidiğine işaret eder.

2. Debriyaj Kaçırma (Baskı Balata) Testi

Baskı balatanın bitik olup olmadığını anlamanın en pratik yolları şunlardır:

  • Kalkış Noktası Testi: Düz bir zeminde el frenini çekin. Aracı 1. vitese takıp ayağınızı debriyajdan yavaşça kaldırın.

    • Balata sağlamsa pedal henüz ortalardayken motor devri düşmeye başlar ve araç hareket etmek ister (veya stop eder).

    • Pedal en üst noktaya gelene kadar araç tepki vermiyorsa balata bitmeye yakındır.

  • El Freni / Kalkış Güç Testi: El freni çekiliyken aracı 1. vitese alın, hafif gaz vererek debriyajı yavaşça bırakın.

    • Araç hemen stop etmeye meyletmeli ve arkasını yere bastırmalıdır. Devir yükseliyor ancak araç stop etmiyorsa baskı balata kaçırıyordur (kaçırma yapıyordur).

  • Yüksek Vites / Yokuş Testi (Sürüş Anında): Yola çıktığınızda aracı 3. veya 4. vitese alıp düşük devirdeyken (yaklaşık 2000 dev/dk) gaza tam basın.

    • Motor devir saati hızla yükseldiği halde araç hızlanmıyorsa veya hızlanma devir artışına yetişemiyorsa baskı balata bitmiştir.

3. Sürüş Anında Şanzıman Kontrolleri

Senkromeç ve Vites Geçişleri

  • Hareket halindeyken tüm vitesleri sırayla büyütün ve küçültün. Özellikle yüksek devirlerde 2. ve 3. vites geçişleri ile geri vites geçişine dikkat edin.

  • Cırtlama / Dişli Sesi: Vitese geçerken “cırt” şeklinde bir metal sürtme sesi geliyorsa veya vites yerine girmemek için direnç gösteriyorsa ilgili vitesin senkromeçi aşınmıştır.

Vitesten Atma Kontrolü

  • Aracı 2. veya 3. viteste bir miktar hızlandırın, ardından ayağınızı gazdan aniden çekin (kompresyona bindirin) ve tekrar gaza basın.

  • Bu silkeme anında vites kolu yerinden fırlıyor veya boşa atıyorsa şanzıman içi dişliler, senkromeçler veya vites sabitleme bilyaları arızalıdır.

Şanzıman Rulman ve Dişli Ötmesi (Uğultu Sesi)

  • Belli bir viteste gaza basarken veya gazdan ayağınızı çektiğinizde (özellikle 80-110 km/s arası 4. ve 5. viteslerde) çamaşır makinesi sıkma sesine benzer bir uğultu/ıslık sesi gelip gelmediğini dinleyin.

  • Gaza basınca artan, gazı bırakınca kesilen (veya tam tersi) uğultular, şanzıman bilyalarının (prizdirek rulmanı vb.) veya ayna mahruti dişlisinin aşındığını gösterir.

Özet Arıza Belirtileri Tablosu

Belirti Olası Arıza Nedeni
Debriyaj çok üstte kavrıyor / Devir artıyor ama araç hızlanmıyor Baskı Balata Bitik
Debriyaja basınca veya bırakınca uğultu / tıkırtı sesi Debriyaj Bilyası veya Volan
Vitese takarken “Cırt” sesi gelmesi Senkromeç Aşınması
Yolda giderken gazdan çekince vitesin boşa düşmesi Vitesten Atma (Şanzıman İç Mekanizma)
Belli viteslerde sürekli gelen helikopter / ıslık uğultusu Şanzıman Rulmanı / Dişli Aşınması
Vites kolunun boşta çok sallanması / geçişlerin belirsizliği Vites Halatları veya Vites Kulesi

Alım öncesinde aracın altını lifte kaldırıp şanzıman gövdesinde ve aks keçelerinde Yağ kaçağı olup olmadığını kontrol ettirmeyi ve profesyonel bir oto ekspertiz kontrolünden geçirmeyi unutmayın.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu