Mercedes araçlarda “Pre safe” isimli bir güvenlik sistemi vardır. Bu sistemin benzerleri, diğer markalarda da vardır. Pre safe sistemi araç beyninin aracın kaza yapacağını anlayıp araç içindekileri korumaya alan bir sistemdir.
Mesela araç hızlı bir şekilde giderken ani olarak yön değiştirirse veya aracın üzerine doğru hızla gelen (veya aracın duran cisme hızla yaklaştığı bir cisim) bir araba olursa araç kontrol ünitesi bunu sensörler ve radarlar yardımıyla algılayıp olası kazada sürücü veya yolcular yaralanmasınlar, ölmesinler diye bir takım tedbirler alır.
Örneğin araç sunroof lu ise bu otomatik olarak kapatılır. Emniyet kemeri takılıysa sıkılaştırılır ki bir çarpışma olursa araçtaki kişiler araçtan savrulup zarar görmesin vs.
Ayrıca koltuk pozisyonu yeniden ayarlanır.
“Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı” mesajı geliyorsa bahsettiğim bu güvenlik tedbirlerinden bazılarını uygulanamayabilir demektir. Örneğin emniyet kemeri takılı değilse veya gerdirici arızalı ise, sunroof mekanizması arızalı ise veya sistemin devreye girmesini engel olacak bir arıza var demektir.
“Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı” mesajı alan sürücülere bu mesajın “Pre safe inoperative” mesajından farklı olduğunu vurgulamak isterim. Eğer “Pre safe inoperative ” mesajını aldıysanız bunun anlamı sistemin çalışmadığı veya kapalı olduğudur.
“Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı” mesajı ise Pre safe sistemi çalışmakla birlikte bir takım sorunların olduğu anlamına gelir.
Mesajın uzun hali “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” şeklindedir. Kullanma kılavuzunda Pre safe mesajı ile alakalı olarak bir çözüm yöntemi veya “şöyle olursa, böyle yapın” diye bir tarif yer almamakta, “yetkili servise başvurun” denilmektedir.
Dolayısıyla “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı” mesajı gelince bu sorunu çözmek için muhtemelen aracı servise götürmek zorunda kalacaksınız.
Ben bu makalede “acaba servise gitmeden bu sorundan kurtulabilir miyim ?” seçeneklerini anlatacağım ayrıca bu sorunun olası nedenlerini anlatacağım ki aracı tamirciye götürdüğünüzde usta size saçma sapan şeyler teklif etmesi durumuna karşı biraz bilgi sahibi olabilesiniz.
Burada ustadan çok biliyorum havasında değilim ama aracındaki sorun hakkında ön bilgi sahibi olmayıp ustasına tam itimat edeni sanayide iyi düdüklüyorlar. Bu yüzden servise gidecek bile olsanız “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı” mesajı hakkında temel bilgileri edinmeniz şarttır.
Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı arızası nedenleri
Mercedes araçlarda Pre safe sistemine entegre şekilde çalışan çok sayıda sensör ve kamera bulunmaktadır. bunların hepsinin sigortaları, röleleri, soketleri, kabloları bulunmaktadır.
Aslında Mercedes araçlar kolay kolay arıza yapmayan araçlardır. Fakat elektronik aksam sayısı arttıkça basit arızaların sayısı da artmaktadır. Pre safe sistemi ile alakalı sensör ve radarlar dış koşullara yakın konumlandığı için çukura girme veya darbe alma gibi şeylerden hava koşullarından, toz, kir gibi şeylerin görüş alanını kapatmasından, çamurluk tampon değişimi gibi tadilatlardan, oto yıkama işlemlerinden kolay etkilenmektedir.
Hepsi elektronik olduğu için aküden gelen elektrikten bir voltaj düşüklüğü olsa sigortası atsa hemen ECU arıza kodu üretmektedir.
Sözü çok uzatmak istemiyorum; Eğer Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı mesajı varsa, arızanın sebebini nokta atışı bulmak çok kolay olmayacaktır ama muhtemelen aracın yürüyenine etki edecek pahalı bir arıza yoktur.
1️⃣ Sensör kaynaklı bir arıza
Makalemin başında yüksek hızla giderken aniden direksiyon çevirince araç beyninin bunu bir kaza olasılığı olarak algılayıp Pre safe sistemini devreye soktuğunu veya karşıdan üzerinize doğru hızla gelen bir araç tespit ettiği zaman yine bu sistemi devreye sokup güvenlik önlemi aldığından bahsetmiştim.
Peki ya direksiyon açı sensörü arızalıysa ?
Direksiyon açı sensörü , direksiyon simidinin dönüş açısını, hızını ve yönünü ölçerek aracın bilgisayar sistemine (ESP/ABS) aktaran kritik bir güvenlik sensörüdür. Genellikle direksiyon kolonunda bulunan bu sensör, sürücünün niyetini algılayıp aracın savrulmasını önler, şerit takip ve viraj destek sistemlerinin doğru çalışmasını sağlar.
Bu sensör arızalıysa Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın şeklinde bir mesaj alabilirsiniz. Veya tekerleklerdeki hız ölçen sensörler arızalıysa yine aynı mesaj gelebilir.
Eğer Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın mesajı aldığınızda aracı servise götürmeden önce bir çözüm üretmek istiyorsanız pre safe sistemi ile alakalı sensörlerin radarların yerlerini kılavuzdan öğrenip kirlilik, sigorta atması, kablosunun soketinden çıkması vb sorunu olup olmadığını kontrol ediniz.
Belki de öyle birşeydir.
- Ön cam kamerası kirli veya buğulu ise,
- Kar, çamur, yoğun yağmur gibi sebeplerle sensör ve radarların görüşü kısıtlandıysa,
Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın hatası alabilirsiniz.
2️⃣ ESP / ABS ile ilgili sorun
Pre safe sistemi ESP verilerini kullandığı için ESP’yi kapatırsanız veya ESP sistemine veri ileten sensörlerden biri arıza yaparsa “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” mesajı gelir.
ESP veya ABS varsa ilgili arıza lambası yanar.
3️⃣ Akü / voltaj düşüklüğü
Makalemin başında belirttiğim üzere Pre safe sistemi ile alakalı sensör ve radarlar aküden aldığı elektrikle çalışır ve kablo gevşekliği, voltaj dalgalanması gibi sebeplerle elektrik beslemesinde bir kesinti olursa “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” mesajı gelebilir.
Böyle bir durumda muhtemelen akü arıza lambası da yanacaktır
4️⃣ Darbe, değişim olması
Trafikte seyrederken diğer araçlardan biri size hafifçe dokundurduğunda eğer bu sensöre denk geldiyse sensörün zarar görmesi nedeniyle “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” mesajı gelebilir.
Ön cam değişimi, tampon sökümü gibi şeylerden sensörler etkilenebilir, radarların ayarları, görüş açıları bozulabilir.
5️⃣ Yazılımsal bir sorun
“Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” mesajı bir yazılım hatası nedeniyle de gelebilir.
✅ Sürücü ne yapmalı?
Muhtemelen sorunu yine servis çözecektir ama servise gitmeden önce aşağıdakileri kontrol ediniz:
Basit kontrol listesi:
✔️ Ön camı temizle
✔️ Ön tampon radar bölgesini temizle
✔️ Aracı kapat-aç (reset)
✔️ Akü durumunu kontrol et
Servise ne zaman gidilmeli?
Çok nadir veya bir iki kere “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” mesajı geldiyse bu üzerinde durulacak bir şey değildir.
Fakat;
- Uyarı sürekli çıkıyorsa
- ESP/ABS ışığı da yanıyorsa
- Günlerce kaybolmuyorsa
Yukarıda bahsettiğim kontrolleri yaptınız ama bir şeyi çözemediyseniz mecburen aracı servise götürmek zorundasınız.
Aracı servise götürdüğünüz zaman bilin ki “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” mesajı çok sıkıntılı bir şey için gelmemiştir. Yani pahalı bir arızası yoktur, aracın yürüyeninde bir sorunu yoktur.
Bu yüzden size felaket senaryosu yazacak olurlarsa itibar etmeyiniz.
Fakat “Pre safe çalışma kapsamı sınırlandırıldı işletme Tal. bakın ” mesajına sebep olan arıza çok sayıda sebepten biri olabilir. Arıza kodu okutmadan “acaba şunda mıdır, bunda mıdır”la kolay kolay sorunu tespit edilemez.
Sorunu çözmek için Xentry ile arıza kodu okutulur, arıza kodu zaten sorunu tahmin etmeye yardımcı olacaktır.
Mercedes modellerinde bu uyarıya sebep olan bazı arıza kodları:
| Arıza Kodu | Anlamı |
|---|---|
| C1106 / C1107 | Ön radar sensörü hatası veya hizalama sorunu |
| B223D | Emniyet kemeri tokası/gergi sensörü arızası |
| U0415 | ESP/ABS kontrol ünitesi ile iletişim hatası |
| B0051 | Yolcu koltuğu sensörü veya hava yastığı modülü hatası |
| C1511-005 | Akü voltajı düşük, sistem sınırlı çalışıyor |
| U0121 | CAN-BUS iletişim hatası (ESP ile bağlantı kesildi) |
Mercedes araçlarda Pre-safe sensörü nerede bulunur ?
Mercedes-Benz PRE-SAFE sistemi sensörleri tek bir noktada değil, aracın farklı bölgelerine dağılmış şekilde çalışır. Çünkü sistem, olası kazayı önceden algılamak için birden fazla veriyi aynı anda değerlendirir.
📍 PRE-SAFE sensörlerinin bulunduğu yerler:
1. Ön radar sensörleri
- Genelde ön tamponun içinde veya logo arkasında bulunur
- Mesafe takibi ve çarpışma riski algılar
2. Kamera sistemi (ön cam üstü)
- Dikiz aynasının arkasında yer alır
- Şerit takibi, araç ve yaya algılama yapar
3. Yan radar sensörleri
- Arka çamurluk içinde veya tampon köşelerinde olur
- Kör nokta ve yan çarpışma riskini izler
4. ESP / hız / ivme sensörleri
- Araç içinde (şasiye bağlı kontrol ünitesi içinde) bulunur
- Ani fren, savrulma, kayma gibi durumları algılar
5. Fren basınç sensörü
- Fren sisteminde yer alır
- Ani ve sert frenlemeyi tespit eder
⚠️ Kısaca mantık:
PRE-SAFE tek bir sensöre bağlı değildir.
👉 Radar + kamera + araç içi sensörler birlikte çalışır
👉 “Kaza ihtimali” oluşursa sistemi devreye sokar
