Oto ekspertiz raporunda yer alan terimler ve anlamları

Sezgin ÖZDEMİR 12 Şubat 2026

0 202 4 dakika okuma süresi

Oto ekspertiz raporunda yer alan terimler ve anlamları

Oto ekspertiz (araç kontrol) raporlarında birçok teknik terim yer alır. En sık karşılaşılan terimleri basit ve anlaşılır şekilde aşağıda özetledim:

Kaporta & Boya Terimleri

Boyalı
Parça yeniden boyanmıştır. Çizik, sürtme veya hasar sonrası olabilir.

Değişen
Parça sökülüp yenisi takılmıştır. Genelde kaza belirtisidir.

Lokal boya
Parçanın tamamı değil, bir kısmı boyalıdır.

Macunlu
Yüzey düzeltmek için macun kullanılmıştır. Darbe/hasar geçmişi olabilir.

Çizik/Göçük
Yüzeysel hasar. Onarımsız olabilir.

Şasi işlemli
Şaside düzeltme/kaynak yapılmıştır. Önemli kazaya işaret edebilir.

Mekanik & Motor Terimleri

Motor performansı (%)
Motor gücünün ideal seviyeye göre durumu.

%85+ iyi
%70–85 orta
%70 altı zayıf

Yağ kaçağı
Motor veya şanzımandan yağ sızıntısı vardır.

Üfleme
Motor iç basıncı normalden fazla. Aşınma göstergesi olabilir.

Hararet yapmış
Motor aşırı ısınma yaşamış.

⚙️ Şanzıman & Yürüyen Aksam

Şanzıman geçişleri normal
Vites geçişlerinde sorun yok.

Sarsıntılı geçiş
Şanzıman problemi olabilir.

Rot-balans ayarsız
Tekerlek açıları dengesiz.

Salıncak/rot başı boşluklu
Süspansiyon parçalarında aşınma.

Fren & Güvenlik

Fren diskleri aşınmış
Değişim zamanı yaklaşmış.

ABS aktif/pasif
ABS sistemi çalışıyor/çalışmıyor.

Airbag işlem görmüş
Airbag açmış veya tamir edilmiş.

Elektrik & Elektronik

Arıza kaydı var/yok
Beyinde hata kodu olup olmadığı.

Akü zayıf
Akü ömrü bitmek üzere.

Genel Değerlendirme İfadeleri

Ağır hasar kayıtlı (pert)
Araç geçmişte ağır kazalı.

Kilometre orijinal
KM düşürülmemiş.

Ekspertiz tavsiyesi
Ustanın alım önerisi/notu.

Araç alırken hangi terimler risklidir ?

Araç alırken ekspertiz raporunda geçen bazı ifadeler ciddi risk sinyali olabilir. Hepsi “kesin alma” demek değildir ama fiyat kırdırır, ileri masraf çıkarır veya güvenlik riski yaratır. En kritik olanları önem sırasına göre özetleyeyim:

YÜKSEK RİSKLİ TERİMLER (Dikkat!)

Şasi İşlemli / Şasi Düzeltme

Araç ağır darbe almıştır
Güvenlik ve sürüş dengesi etkilenebilir
Satarken değer kaybı büyük olur
En riskli ifadelerden biri

Airbag Açmış / Airbag İşlemli

Araç ciddi kaza yapmıştır
Airbag tamiri maliyetlidir
Yan sanayi airbag takılmış olabilir
Güvenlik riski

Ağır Hasar Kaydı (Pert)

Sigorta tarafından ağır hasarlı sayılmış
Şasi ve güvenlik riski olabilir
Ucuza değilse tercih edilmez

Motor Üfleme

Motor aşınmış demektir
Revizyon gerekebilir
Büyük masraf habercisi

Yağ Kaçağı (Motor/Şanzıman)

Küçükse normal olabilir
Büyükse motor/şanzıman sorunu
Mutlaka kontrol ettir

⚠️ ORTA RİSKLİ TERİMLER

Değişen Parça

Kapı/çamurluk değişimi normal olabilir
Ama direk, podye, şasi değişimi risklidir
Neresi değişmiş önemli

Lokal Boya / Macunlu

Küçük hasar göstergesi
Fazla macun darbe geçmişi demek
Ölçüm değerlerine bakılmalı

Şanzıman Sarsıntılı

Otomatik araçlarda pahalı arıza olabilir
Test sürüşü şart

Hararet Yapmış

Motor contası zarar görmüş olabilir
İleri sorun çıkarabilir

DÜŞÜK RİSKLİ TERİMLER (Genelde normal)

✅ Çizik/göçük
✅ Boyalı parça
✅ Fren balata aşınmış
✅ Akü zayıf
Bunlar pazarlık payıdır

ALTIN KURAL

Şasi + Airbag + Motor üçlüsünden biri sorunluysa çok dikkat
Üçü birden sorunluysa uzak durmak mantıklı

Hangi kusur ne kadar fiyat düşürür ?

Araç alım-satımında kusurların fiyat etkisi aracın değeri, markası, yaşı ve piyasa koşuluna göre değişir ama piyasada oluşmuş yaklaşık pazarlık oranları vardır.

KUSURLARIN ORTALAMA FİYAT ETKİSİ

BÜYÜK DEĞER KAYBI YARATANLAR

Ağır Hasar Kaydı (Pert)

%20 – %40 düşürür

Pert kayıtlı araçlar zor satılır
Ne kadar düzgün toplanmış olsa da değer kaybı olur

Şasi İşlemli / Podye İşlemli

%15 – %30 düşürür

Güvenlik algısı düşer
Alıcı kitlesi daralır

Airbag Açmış

%10 – %25 düşürür

Orijinal airbag değilse daha fazla düşer
Birden fazla airbag açtıysa oran artar

Motor Üfleme / Motor Revizyonluk

%15 – %30 düşürür

Motor yapılacaksa ciddi pazarlık payı doğar

Şanzıman Arızalı (özellikle otomatik)

%10 – %25 düşürür

DSG/CVT sorunlarında oran yükselir

⚠️ ORTA SEVİYE DEĞER KAYBI

Değişen Parça (Kaporta)

Parça başı %3 – %5

Kapı/çamurluk normal sayılır
Tavan/değişen direk daha fazla düşürür

Komple Boyalı

%10 – %20 düşürür

Ticarilerde daha az etkiler

Lokal Boya

Parça başı %1 – %2

Çoksa toplu etki yapar

Yüksek Kilometre (emsallerine göre)

%5 – %15 düşürür

Hararet Yapmış

%5 – %15 düşürür

Conta değişmişse daha fazla

KÜÇÜK PAZARLIK NEDENLERİ

Çizik/Göçük

5.000 – 30.000 TL arası pazarlık

Lastikler Bitik

Lastik maliyeti kadar düşürür

Fren/Balata/Disk

5.000 – 15.000 TL

Akü Zayıf

Akü bedeli kadar düşer

PAZARLIK TAKTİĞİ (İşe yarayan yöntem)

1️⃣ Büyük kusurları topla (motor + şasi gibi)
2️⃣ Küçük masrafları listele
3️⃣ Toplam masrafın %70–80’ini indirim olarak iste
Satıcı genelde kabul eder

Ekspertiz harf anlamları

Ekspertiz raporlarında bazen yerden kazanmak için harf kodları kullanılır. Bunlar genelde kaporta–boya durumunu, mekanik notları veya genel değerlendirmeyi ifade eder.

KAPORTA & BOYA HARF KODLARI

Boya–Kaporta Durumu

O = Orijinal
Parça fabrika çıkış boyasında, işlem yok.

B = Boyalı
Parça komple boyanmış.

LB = Lokal Boyalı
Parçanın bir kısmı boyalı.

D = Değişen
Parça sökülüp yenisi takılmış.

M = Macunlu
Yüzey düzeltme yapılmış (darbe geçmişi olabilir).

Ç = Çizik
Yüzeysel hasar var.

G = Göçük
Düzeltme gerektiren ezik var.

MEKANİK DURUM HARFLERİ

İ = İyi
Parça/aksam sorunsuz.

N = Normal
Standart çalışma durumu.

Z = Zayıf
Ömrü bitmek üzere.

A = Arızalı
Onarım/değişim gerekir.

TRAMER & HASAR KAYDI

HK = Hasar Kaydı
Sigorta kaydı var.

AH = Ağır Hasar
Pert kayıtlı.

⚙️ MOTOR & ŞANZIMAN

U = Üfleme var
Motor iç aşınması belirtisi.

YK = Yağ Kaçağı
Sızıntı mevcut.

HG = Hararet Görmüş
Motor aşırı ısınmış.

GENEL NOTLAMA (Bazı firmalarda)

A Sınıfı
Çok temiz araç.

B Sınıfı
Normal kullanılmış.

C Sınıfı
Yıpranmış/masraflı.

Önemli Not:
Harf kodları firmadan firmaya değişebilir. Aynı harf farklı yerde farklı anlam taşıyabilir.
Bu yüzden raporun altındaki “açıklamalar/legend” kısmına bakmak gerekir.

Oto Ekspertiz raporu kısaltmaları

Oto ekspertiz raporlarında alan dar olduğu için birçok kısaltma kullanılır. Türkiye’de yaygın kullanılan oto ekspertiz kısaltmalarını ve anlamlarını pratik bir liste halinde topladım: